Thứ Năm, 2 tháng 4, 2009

Hồi ức chăn bò

He, cái entry “Loài hoa tôi thương” có nhắc sơ qua sự vụ chăn bò hồi nhỏ của Sóc, không ngờ bạn Dã Quỳ lại hứng thú với vụ này. Vậy thì để kể cho nghe, “nghề” chăn bò nó "thú" ra làm sao nhé!

Kỳ 1: Trên đường xuất trận

Hồi đó, cả nước và nhà đều nghèo, mà nhà Sóc thuộc diện nghèo nhất, nghèo kiu bằng cùng đinh mạt hạng, nghèo khạc ra tro, nghèo ho ra máu... Không biết bọn trẻ nhà khác thì thế nào, chứ anh em nhà Sóc, sáng sáng vác bụng đói đi học là chuyện thường. Bữa nào có rổ củ lang luộc là ngon lắm rồi, trưa về thì ăn củ ghế cơm. Người ta nghèo một, nhà Sóc nghèo 10, bị là nhà nông nhưng ba mẹ Sóc hok bik làm nông, nghèo là phải đạo.

Nói nghèo mà có bò để chăn xem ra vô lý quá? Ậy, sở dĩ có bò là thế này.

Dạo nọ, hình như cuộc sống bắt đầu dễ thở, người xóm Sóc rục rịch nuôi trâu bò. Mẹ Sóc cũng ao ước có một con bò lắm. Đêm nọ, thèm… con bò quá ngủ không được. Ý muốn đó thôi thúc mãi…Mẹ ngồi dậy, xuống bếp đun nước, rồi lấy cục than, vẽ hình đứa trẻ đội nón, cầm sợi dây dắt con bò. Hok biết có phải... thèm bò quá mà mẹ tớ vẽ đẹp thế hay không, nhưng quả thật, "con bò" mẹ vẽ trông rất giống... bò! Đứa trẻ cầm nón, mẹ bảo là chị lớn tớ.

Sáng ra, mẹ bàn với ba tớ, bán con heo hơi (con heo này được tạo từ bầy gà, bầy gà được chắt chiu từ cặp gà bà Ngoại tớ cho), mượn thêm tiền, mua một con nghé bò. Tính tới tính lui mất cả tháng trời, cuối cùng con nghé bò cũng được dắt về. Nhà tớ vui như hội!

Nhiệm vụ chăn bò giao cho các chị tớ. Đến cái thời tớ tiếp quản bầy bò, thì cả bầy lớn nhỏ hết thảy đã được 5 con, buộc phải thả theo bầy lên rẫy, chứ không cầm dây dắt theo bờ ruộng. Cái thú của sự chăn bò phải là ở đây. Bởi chăn thả thì mới có đồng bọn, và cái câu "nhứt quỷ nhì ma, thư ba chăn bò" mới có chỗ đứng, chứ chăn lẻ có một người một bò, buồn chết! Thế nên, lâu lâu anh em chúng tớ lại cãi nhau chí chóe vì giành đi chăn bò.

dsc_9355 by you.

Giống y chang Sóc hồi xưa

Nói vậy chứ không phải dễ. Ngày đầu tiên xách roi theo đuôi bò, nội cái việc nhớ mặt 5 con bò của tớ trong đám cả trăm con bò cũng đủ khổ sở rồi. Pảhi mất 1 thời gian gắn bó tớ mới quen mặt và hiểu tính từng con bò của mình.

Như tớ đã nói, chăn bò muốn vui phải có đồng bọn. Đó là một lũ "tóc vàng hoe" trong thôn, rồng rồng chừng 10-15 tuổi, trai có gái có. Trước giờ xuất quân, bọn này sẽ trốn ngủ trưa, tụ tập tại một nhà nào đó, bày đủ thứ trò ra chơi, la hét rầm trời. Đã đời, tầm 1 rưỡi chiều, giờ G đã điểm, ai về nhà nấy, bắt đầu xuất phát. Đứa nào nhà xa hơn thì về lùa bò trước. Đi đến đâu, mấy thằng con trai cũng hát hò um sùm, để báo động những đứa trong các xóm hai bên đường biết chừng mà xuất quân cho khớp.

Đoạn đường hành quân dài chừng 5-7km, qua phố, qua sông (nói là sông cho oai, thật ra là... con kênh xanh xanh), qua đồng lúa chín… Cuối cùng là đến rẫy, rồi lên đồi. Trên đường đi có thể be bờ, tát cá, bắt rắn, lội mương. Có mía bẻ mía, có đậu nhổ đậu, có dưa hái dưa, có bắp bẻ bắp. Nói chung, cuộc càn quét trên đường của đội quân ô hợp đó là chuyện thường ngày ở huyện. Cứ đứa này canh cho đứa kia, rình rình nhảy vô đánh nhanh rút gọn. Bị rượt thì chạy, chạy không thoát thì bị xách tai, đá đít hoặc méc vốn ba mẹ… Mà cái vui nhiều khi cũng vô chừng, đôi khi chỉ cần lấy cây roi dài (chứ không to như gợi ý của anh mhientran), chọt chọt vào đám chết giả (hoa mắc cỡ) coi nó... giả chết ra sao, hoặc đơn giản như để ý coi bãi phân bò/ trâu nào to nhứt. Thế cũng đủ vui. Chừng nào mỏi chân thì nhảy lên lưng bò cho nó chở đi. Đừng nói với ai, chứ hồi đó đứa nào cũng thơm… mùi bò.

Trên đường ra chiến dịch

Nhưng nói gì thì nói, vui nhất trên đường là trạm dừng chân ở mương kênh để tắm bò. Nghĩ coi, trời miền Trung mùa nắng oi bức đến cỡ nào. Cho nên, gặp con kênh xanh xanh đầy ắp nước, sao cầm lòng cho đặng? Người còn ức nước, huống chi bò!

Lùa bò xuống kênh xong, một lũ rồng rồng, trai có gái có thi nhau chạy lấy đà, phóng ầm ầm xuống nước. Đứa sau nối đuôi đứa trước, trèo lên nhảy xuống rào rào, nước bắn tung tóe, dậy sóng cả bãi tắm. Nước mát lạnh, làm tỉnh người hẳn ra. Làn nước trong xanh mơn man vỗ về cơ thể, dễ chịu vô cùng. Tuy con kênh đó hok bằng một góc con sông Trà Bồng của ông Tế Hanh, nhưng cũng đủ “tắm mát cả đời tôi” khi “tôi đưa tay ôm nước vào lòng, sông mở nước ôm tôi vào dạ”, không kém gì ổng hồi xưa.

Nghiệt một nỗi, phải chi Sóc nhà ta bơi giỏi như thiên hạ, đằng này đến bơi chó cũng không xong, nên nhiều khi uống no một bụng nước, ho sặc sụa...Mà cái thứ nước đó, là hỗn hợp của xác chó chết, heo chết, gà chết, giường đặt người chết... không thiếu món chi. Tắm một hồi, thấy cạnh mình có vài cục... vàng vàng đang trôi lềnh bềnh là chuyện thường. Chừng về nhà tay chân nở đầy hoa cà hoa cải, gãy đàn suốt ngày đến nỗi mẹ cấm tắm kênh. Thì cũng dạ dạ vâng vâng, nhưng tụi nó tắm, mà mình lại ngồi trên bờ nhìn, cầm lòng sao đặng?

Cho nên, thiên hạ nhảy thì ta cũng nhảy, thiên hạ bơi thì ta… tập bơi. Mà ngộ, tập bơi cả mấy năm liền vẫn chưa biết bơi. (Giờ mới hiểu mình “ngu lâu dốt bền” là thế!) Ác cái, người ta nhảy xuống rồi nổi lên, còn mình lắm phen nhảy xuống xong chìm nghỉm cả hồi, báo hại bọn kia phải hoảng hồn kéo quân “trục vớt”.

Vậy đó, suýt chết nhiều lần lắm. Nhưng Hà bá ổng chê, nên mới giữ được cái mạng đến bây giờ. Chết hụt thì nhiều, nhưng có một lần suýt chết mà tới giờ cũng hok quên được. Ai cũng biết rồi, xuống nước mình nhẹ lắm, cho nên hễ muốn qua bờ bên kia, thì chỉ việc xua bò đi, rồi đu vào hai chân sau của nó, tay nắm chặt đuôi bò. Bò bơi, ta cũng được kéo theo luồng nước của nó. Thế là cả người cả bò qua bên kia ngon lành. Nhiều khi chỉ cần đặt tay lên mông nó, là thỉnh thoảng bị rơi thì lại bám vào, cũng qua ngon ơ. Coi như con bò nó cõng mình, nhưng nó chả mất tí sức nào. Mình cũng chả phải động chân động tay gì.

bo tam song by you.

Đó, bò tắm đó, còn thiếu... chủ bò tắm nữa thôi

Thường là thế. Nhưng bữa nọ, nước kênh ngấp nghé bờ. Bầy bò bơi qua khá vất vả. Đã thế, tớ với chiến hữu lại cùng đu chung đuôi 1 con bò. Nước chảy mạnh làm con bò trôi dần khỏi bãi tắm, ra khu vực nguy hiểm, không có đường lên bờ. Bụng bò căng lên như cái trống, bắt đầu lảo đảo, không còn chủ động được đường bơi. Thấy con bò gượng không được, hai đứa xanh mặt, một đứa chuyển sang ôm chặt bụng bò. Con bò lật nghiêng, chìm xuống, hai đứa chìm theo. Tay rơi khỏi con bò, cầm chắc phen này về chầu hà Bá rồi (Hồi đó mà nghẻo thì giờ này chắc đang chén tạ chén thù với Hà Bá rồi, chứ chẳng ngồi đây). Nhưng quơ tay thành một vòng ôm, lại túm được con bò. Con bò nổi lên, thở phì phì. Nhìn sau đuôi chả thấy chiến hữu đâu, tưởng nó... rồi đời. Quờ đại tay xuống nước, may sao túm được nó. Nó ré lên như heo bị chọc tiết, mặt mày tím tái. Nắm tay nó đặt vào con bò, chưa kịp hoàng hồn, con bò lại lật ngửa, chìm xuống. Không thấy trời trăng mây nước gì ráo, lại quờ tay ôm đại, lại túm được con bò. Lại không thấy chiến hữu đâu, lại quờ đại xuống nước và vẫn túm được nó. Làm như hà bá ổng đang giỡn ngươi hai đứa vậy. Mặt cắt không còn giọt máu, hai đứa vùng vẫy, kêu khóc rền trời. Bọn còn lại đã qua kênh an toàn, đứng trên cầu nhìn xuống, tái mặt. Cuối cùng thì hai anh lớn cũng liều mạng, nhảy xuống vớt hai đứa lên. Còn con bò, phải mất cả buổi vỗ về, an ủi cho nó lấy lại tinh thần, rồi tìm cách cho nó quay lại bến để lên bờ.

Lên được tới bờ, nhìn xuống trận địa lúc nãy, nước sâu và lạnh, nhớ lại chỗ đó đã có hai người chết đuối, ớn xương sống.

Mà “ớn” thì “ớn” vậy thôi, được vài bữa lại chứng nào tật ấy. Máu yêng hùng có sẵn mà.

Vậy đó, tắm bò thì ít, mình tắm thì nhiều. Hết bơi lại chơi. Thôi thì nào chơi keng, xoay lồng đèn, tạt nước… Nói chung là chơi dưới nước không thiếu gì trò vui so với trên bờ. Thành ra nhiều khi ham chơi quá, để quên lũ bò ngâm mình xuống nước, phơi lưng ngoài nắng. Con nào đói quá, chịu hết nổi, rục rịch lên bờ thì tới khoát cho nó ít nước cho đỡ nóng lưng, kỳ cọ vài chỗ, dỗ dành nó tí rồi bơi ra chơi tiếp.

Chừng nào lũ bò chịu hết nổi, nhất loạt kéo nhau lên bờ, thì… lũ người mới miễn cường lên theo.

bo by you.

Đây là chắc tụi nó chịu hết thấu mấy cô chủ cậu chủ nên kéo nhau len bờ đó

Đó, cái thú đầu tiên của sự nghiệp chăn bò là vậy đó. Nếu không chăn bò, móc đâu ra cơ hội tắm kênh?

Kỳ 2: Tung hoành nơi chiến trận

P/s: Hình chỉ mang tính chất minh họa, Sóc chôm trên mạng đó.